Жаңалықтар

«Адам өміріне қауіп төндіретін сынақ болмауы керек»: депутат әскердегі қауіпсіздікті цифрландыруды ұсынды

30.09.2026

мин

0

98

Сурет: caravan.kz

Құрылтай депутаты Аббат Өрісбаев Премьер-министр Олжас Бектеновке сауал жолдап, әскери оқу-жаттығулар кезінде жеке құрамның қауіпсіздігін бақылайтын бірыңғай цифрлық жүйе енгізуді ұсынды, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Маңғыстауда 14 сарбаздың өмірін қиған қайғылы оқиғадан кейін көтерілген бұл бастама әскерилерді дрондар, геолокациялық трекерлер және физиологиялық датчиктер арқылы үздіксіз бақылауда ұстауды көздейді.

Парламент қабырғасында әскери маневрлер мен полигон дайындықтары кезінде сарбаздардың өмірін сақтау мәселесі өткір көтерілді. Депутат Аббат Өрісбаев әскери саладағы қауіпсіздік талаптарын түбегейлі қайта қарап, заманауи цифрлық технологияларды кеңінен қолдану қажеттігін мәлімдеді.

Цифрлық бақылау және автоматты дабыл жүйесі

Халық қалаулысының ұсынысына сәйкес, оқу-жаттығу өтіп жатқан аумақтар әуеден ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы тоқтаусыз мониторингтелуі тиіс. Сонымен қатар әрбір қатысушыға оның нақты орналасқан жерін көрсететін арнайы электронды трекерлер берілуі керек.

- Бұл құрылғылар адамның қайда жүргенін анықтап қана қоймай, қауіп төнгенде SOS сигналын жібереді. Егер сарбаз құлап қалса, қозғалыссыз жатса немесе суға тап болса, жүйе орталыққа автоматты түрде дабыл қағады, – деді депутат.

Денсаулық көрсеткіштері мен ауа райы мониторингі

Ұсынылған технологиялық шешім тек орналасқан жерді анықтаумен шектелмейді. Арнайы сенсорлар арқылы әскерилердің жүрек соғысы сияқты негізгі физиологиялық көрсеткіштері де бақылауда болады.

Бұдан бөлек, полигон аймағындағы климаттық жағдайлар – желдің жылдамдығы, көріну қашықтығы және теңіз толқындары туралы деректер де бірыңғай орталыққа үздіксіз түсіп тұруы тиіс. Қауіп деңгейі рұқсат етілген шектен асса, жаттығудың қауіпті бөлігі дереу тоқтатылуы қажет.

Үш ай ішіндегі жаңа стандарт

Аббат Өрісбаев Үкіметтен барлық мемлекеттік органдардың қауіпсіздік шараларын қайта тексеріп, мынадай нақты қадамдар жасауды талап етті:

 Таяудағы үш ай ішінде оқу-жаттығулардың бірыңғай қауіпсіздік стандартын әзірлеу;

 Пилоттық жоба ретінде жаңа жүйені алдымен бірнеше өңірде сынақтан өткізу;

 Оң нәтиже көрсеткен жағдайда стандартты елдегі барлық әскери бөлімдерге енгізу.

- Оқу-жаттығу адам өміріне қауіп төндіретін сынаққа айналмауы керек. Оның басты мақсаты – төтенше жағдайда адамды аман алып қалуға үйрету, – деп атап өтті депутат.

Бастамаға себеп болған қайғылы оқиға

Еске сала кетейік, 24 қыркүйекте Маңғыстау облысында өткен әскери оқу-жаттығу кезінде қайғылы жағдай орын алып, 14 сарбаз қаза тапқан еді. Тек үш әскери қызметкер аман қалды.

Осы оқиғадан кейін құқық қорғау органдары Қылмыстық кодекстің 453-бабы 2-бөлігі («Ауыр зардаптарға әкеп соққан қызметке салғырт қарау») және 465-бабы («Кеме жүргізу қағидаларын бұзу») бойынша қылмыстық іс қозғап, тергеу амалдарын жүргізіп жатыр.