1 шілдеден бастап Қазақстанда азаматтардың күнделікті өміріне әсер ететін бірқатар маңызды өзгеріс күшіне енді. Ел жаңа Конституциямен өмір сүре бастайды, мемлекеттік қызметтің жаңа қағидалары енгізіледі, құрылыс саласы жаңаша реттеледі, ал QR арқылы төлем жасау жүйесі жаңа кезеңге қадам басады, — деп хабарлайды Dauletten.kz.
Шілденің алғашқы күні Қазақстан үшін жай ғана жаңа айдың басталуы емес, бірден бірнеше ауқымды реформаның іске қосылатын күні ретінде ерекшеленеді. Биылғы өзгерістердің басым бөлігі мемлекеттік басқару, цифрландыру және азаматтарға көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға бағытталған.
Ең маңызды жаңалықтың бірі – республикалық референдумда қолдау тапқан жаңа Конституцияның күшіне енуі. Осылайша, 1995 жылдан бері қолданыста болған Ата заңның орнына жаңа конституциялық модель іске қосылады. Құжатта адам құқықтарын қорғау, заң үстемдігі, ұлттық бірлік, зайырлылық және мемлекеттілікті нығайту негізгі басымдық ретінде айқындалған.
Жаңа конституциялық құрылым аясында Вице-президент институты енгізіліп, заң шығарушы орган бір палаталы Құрылтай форматына көшеді. Сонымен қатар қоғам мен билік арасындағы байланысты күшейту мақсатында консультативтік Халық кеңесі құрылады.
Бүгіннен бастап жаңа «Мемлекеттік қызмет туралы» заң да қолданысқа енді. Құжат мемлекеттік аппараттың ашықтығын күшейтіп, мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігіне жаңа талаптар қояды. Заңда алғаш рет мемлекеттік қызметшінің мінсіз беделі ұғымы бекітіліп, икемді жұмыс кестесі мен қосымша әлеуметтік кепілдіктер қарастырылған.
Өзгерістер құрылыс саласын да қамтыды. Жаңа Құрылыс кодексі күшіне еніп, жобаларды әзірлеу мен қабылдау тәртібі қайта қаралады. Бұдан былай барлық құрылыс жобалары міндетті сараптамадан өтеді, инженерлерді сертификаттау кезең-кезеңімен енгізіледі, ал лицензияларды тексеру цифрлық форматқа көшіріледі. Бұл сапасыз құрылыс пен жемқорлық тәуекелдерін азайтуға бағытталған.
Сонымен қатар мемлекеттік қала құрылысы кадастры жаңа ережемен жұмыс істей бастайды. Бірыңғай цифрлық жүйеде құрылыс, инженерлік желілер, жер учаскелері мен инфрақұрылымға қатысты ақпарат жинақталып, мемлекеттік органдар арасында автоматты түрде алмасады.
Айдың тағы бір маңызды жаңалығы – 19 шілдеден бастап банкаралық бірыңғай QR төлем жүйесінің іске қосылуы. Жаңа жүйе арқылы кез келген банктің мобильді қосымшасымен төлем жасау мүмкін болады. Бұл кәсіпкерлерді бірнеше POS-терминал орнату қажеттілігінен босатып, сатып алушылар үшін төлем жасауды жеңілдетпек.
Білім саласында да маңызды кезең басталады. 13–20 шілде аралығында талапкерлер мемлекеттік білім гранты конкурсына құжат тапсыра алады. Өтінімдер жоғары оқу орындары арқылы да, eGov порталы арқылы да қабылданады.
Әскерге шақыру рәсімі де цифрлық форматқа көшеді. Енді медициналық тексеру нәтижелері, жеке мәліметтер және шақыру құжаттары электронды жүйеде рәсімделеді. Бұл құжат айналымын жеңілдетіп, мемлекеттік деректер базасымен автоматты интеграцияны қамтамасыз етеді.
Бұдан бөлек, 1 шілдеден бастап Төтенше жағдайлар министрлігі еліміздің су айдындарындағы шағын көлемді кемелер мен олардың тұрақ орындарына бақылауды күшейтеді. Тексеру барысында қауіпсіздік талаптарының сақталуы мен техникалық жағдайы басты назарға алынады.
Биылғы 1 шілде бір ғана заңның емес, бірнеше саланы қамтитын кешенді өзгерістердің басталуымен ерекшеленіп отыр. Бұл реформалардың нақты нәтижесі алдағы айларда азаматтардың күнделікті өмірінде қаншалықты сезілетіні негізгі көрсеткіш болмақ.
