Жаңалықтар

Грузия Ресей мұнайынан бас тартты: Кулевидегі зауыт Қазақстан шикізатына көшті

04.08.2026

мин

0

79

Сурет: Nege.kz

Грузиядағы жалғыз мұнай өңдеуші кәсіпорын – Black Sea Petroleum (BSP) Кулевидегі зауытқа мұнай шикізатын енді Ресейден емес, Қазақстан мен Ливиядан жеткізетінін мәлімдеді, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Компанияның хабарлауынша, бұл шешім мұнай жеткізу көздерін диверсификациялау жоспарының бір бөлігі болып саналады.

BSP 2026 жылғы 1 шілдеде-ақ тамыз және қыркүйек айларында Ресей мұнайын сатып алмайтынын жариялаған. Кулевидегі зауыт шілде айында Қазақстан мұнайын өңдеуді бастап кеткен және бұл процесс тамызда да жалғасады.

Компания Ресей мұнайынан бас тартуды Еуропалық комиссиямен және өзге де халықаралық құрылымдармен жүргізілген жұмыс нәтижесі деп түсіндірді.

Сонымен қатар BSP тамыздың екінші жартысынан бастап шикізатты Ливиядан алуды жоспарлап отыр. Ливиямен жасалған келісімнің мерзімі 2027 жылдың соңына дейін белгіленген.

Бұл жаңалық неліктен маңызды?

Көпшілік бұл ақпаратты шағын зауыттың коммерциялық шешімі деп қабылдауы мүмкін. Бірақ шын мәнінде Кулевидегі кәсіпорынның бағыты өзгеруі Кавказдағы энергетикалық тепе-теңдікке әсер ететін белгі ретінде қарастырылып отыр.

Грузияның аталған мұнай өңдеу зауыты Еуропа одағының Ресейге қарсы санкцияларының 21-пакетіне енгізілген. Шектеулер 2026 жылғы 24 маусымда қабылданды.

Сарапшылардың пікірінше, санкциядан кейін зауыттың алдында екі таңдау тұрған:

● Ресей шикізатына тәуелді болып қалу;

● немесе жаңа жеткізу арналарына көшу.

BSP екінші жолды таңдады.

Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?

Мұнда көпшілік байқамайтын бір маңызды жайт бар: Қазақстан мұнайы тек экспорттық тауар емес, саяси сенім құралына айналып келеді.

Соңғы жылдары Еуропа Ресей энергия ресурстарынан тәуелділікті азайтуға тырысып жатыр. Осындай жағдайда Қазақстан мұнайы бейтарап әрі салыстырмалы түрде қауіпсіз балама ретінде қарастырыла бастады.

Бірақ бұл жерде айтылмайтын тағы бір шындық бар: Қазақстан мұнайының едәуір бөлігі әлемдік нарыққа шығу үшін әлі де ресейлік инфрақұрылымға тәуелді. Сондықтан Грузия зауытының Қазақстан шикізатын таңдауы – толық тәуелсіздік емес, ықпал бағыттарының өзгеріп жатқанын көрсететін символдық қадам.

Ливия факторы нені аңғартады?

Ливиямен ұзақ мерзімді келісімнің жасалуы да кездейсоқ емес. Бұл BSP-дің бір ғана елге тәуелді болмауға тырысып отырғанын көрсетеді.

Ашық айтқанда, Грузия қазір «арзан мұнайды кім береді?» деген сұрақтан гөрі, «ертең санкцияға ілінбейтін мұнайды кім береді?» деген сұраққа жауап іздеп отыр.

Айта кетейік, өткен айда Қазақстанның үш компаниясы Еуропа одағының санкциялық тізіміне енген болатын. Сондықтан дәл осындай кезеңде грузин зауытының Қазақстан мұнайын таңдауы екіұшты әсер қалдырады: бір жағынан – жаңа мүмкіндік, екінші жағынан – халықаралық бақылаудың күшеюі.

Энергетика саласындағы басты шындық осы: қазір мұнайдың бағасынан бұрын оның қай елден келгені маңыздырақ бола бастады.