USD
EUR
RUB
Brent мұнайы
WTI мұнайы
Нұр-Сұлтан
Нұр-Сұлтан
Алматы
Ақтау
Ақтөбе
Атырау
Қарағанды
Көкшетау
Қостанай
Қызылорда
Павлодар
Семей
Петропавл
Талдықорған
Тараз
Шымкент
Орал
Өскемен
CNY
MNT
KGS
UZS
TRY
Сіздің ұсынысыңыз сәтті жіберілді, Рахмет!
Қаржылық сауат

Мырқымбай декретке шығарда не істеу керек?

11.06.2020
2 мин
42
8741
Мырқымбай декретке шығарда не істеу керек?

Елімізде декреттік демалысқа тек қана әйелдер ғана емес, ер адамдар да шыға алады. Бұл қандай жағдайда болады? Балаға күтім жасау үшін әкесі қалай декреттік демалыс ала алады? Құжаттар қалай рәсімделеді? Дәл осы сұрақтарға мақалада жауап береміз. Әйелдерге декреттік демалысқа шығу жолдарын, төлемдерін өткен мақалада мысалмен түсіндірсек, ер адамдар алатын декреттік демалысты өздеріңізге танымал Мырқымбайдың мысалымен келтіруді жөн көрдік.

Қандай жағдайда ер адамдар декреттік демалысқа шығады?

Еліміздегі заңнамаға сәйкес аналар да, әкелер де декреттік демалысты тең дәрежеде рәсімдей алады. Яғни, егер Мырқымбайдың әйелі қандай да бір себептермен баланы 3 жасқа дейін қарау үшін жұмыстан кеткісі келмесе, бала күтімімен Мырқымбайдың өзі айналысады. Дәл осындай декреттік демалысты бала асырап алған ата-аналар да ала алады.

Ер адамның 3 жасқа дейін бала күтімімен айналысу себептерін төмендегідей жағдайлар бойынша қарастыруға болады:

  1. Отбасында әйел адамның табыс көзі жақсы болған жағдайда. Яғни, Мырқымбайдың әйелі салыстырмалы түрде отбасының қаржылық жағдайын жақсырақ қамтамасыз ете алады. Және жұмысын тоқтатқысы, жоғалтқысы келмей, Мырқымбайдан бала күтімімен айналысуды сұрайды. Бұл жағдай әдетте ер адам әйелге қарағанда жұмыс табуы қиын болатын аймақтарға қатысты;
  2. Жалғысбасты ер адам бала асырап алған жағдайда. Мысалы, Мырқымбай туысының, досының баласын қамқорлыққа алғанда;
  3. Ажырасып, бала әкесінің қарамағында қалғанда;
  4. Әйелі босану кезінде немесе аурудың салдарынан қайтыс болғанда;
  5. Бала 3 жасқа толмай, әйелді ана құқығынан айырғанда кезде.

Декреттік демалысты отбасындағы табысқа байланысты, кімге рәсімдеу керегін ата-ана ақылдаса келе, отбасы жағдайын ескеріп шешім қабылдауға тең құқылы. Балаға байланысты берілетін декреттік төлемдерді есептеу жүйесін Мырқымбайдың жұмыс істейтін және жұмыс істемейтініне байланысты бөліп қарастырдық.

Мырқымбай жұмыс істемеген жағдайда бір жыл бойы ай сайын беріліп отыратын жәрдемақыны ала алды.

  • бірінші балаға - 5,76 АЕК - 16 001,28 теңге;
  • екінші балаға - 6,81 АЕК - 18 918, 18 теңге;
  • үшінші балаға - 7,85 АЕК - 21 807,3 теңге;
  • төртінші және одан да көп балаға - 8,90 АЕК - 24 724,2 теңге.Бұл төлем ай сайын беріледі. Айлық есептік көрсеткіш 2778 теңге екенін ескеру керек.

Мырқымбай жұмыс істеген жағдайда, яғни кемі 2 жыл жұмыс істеп, қызмет орнынан зейнетақы қорына төлем түсіп, барлық әлеуметтік салымдар жасалса, декреттік демалысқа шыққанда ай сайын берілетін сома да әлдеқайда жоғары болады. Мырқымбай декреттік демалысқа шығар алдында қанша сома алатынын есептеу үшін соңғы 24 айдағы (2 жылдағы) жалпы кірісті білу керек. Есеп формуласы: кіріс 24-ке бөлінеді, 0,4 коэффициентіне көбейтіледі. Бұл сомадан 10 % зейнетақы жарнасын алып тастайды.

Мысал. Мырқымбай декретке шығар алдында соңғы 2 жыл ішінде  ай сайын 240 мың теңге (бірінші жыл) және 290 мың теңге (екінші жыл) алды. Оның декреттік төлемі:

12 × 240.000+ 12 × 290.000 = 2.880.000 + 3.480.000 =  6.360.000тг

6.360.000 : 24 = 265.000тг

265.000 × 0,4 = 106.000тг

106.000 × 10: 100 = 10.600тг

106.000  - 10.600 = 95.400 теңге - ай сайын төленетін ақша.

Дүниеге егіздер келген жағдайда декреттік демалысқа ата-ананың біреуі ғана шыға алады. Көп жағдайда шаңырақта егіздер келгенде ата-ананың екеуі де декреттік демалысқа шығады деген пікір бар. Ол қате түсінік. Алайда бұл жағдайда сәбилерге берілетін төлем екі еселенеді.

Ер адам заңды түрде құжаттарды тапсырып, жәрдемақы рәсімдегеннен кейін жұмыс жасауы заңсыз. Дәл осындай жағдай болмас үшін мемлекет тарапынан бақылау жүргізіліп отырады. Мырқымбай 1 жыл көлемінде бала күтімімен айналысатын болса, оның шотына арнайы бір ресми мекемеден ай сайын төлем түсіп, зейнетақы салымдары жүрмеу керек. Зейнетақы қорына аударым жасалған жағдайда мемлекет тарапынан жасалатын зейнетақы субсидиясы тоқтайды.

Ер адамдар декреттік демалысты рәсімдеу үшін қандай құжаттар керек?

  • Өтініш беру;
  • Жеке куәлік немесе паспорт;
  • Тұрақты мекенжай анықтамасы;
  • Баланың (балалардың) туу туралы куәлігі (куәліктері) немесе туу туралы актілік жазбадан үзінді көшірме;
  • Төлемдер үшін қажетті банктен операцияларының операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын банк шотының нөмірі;
  • Ер адамның бала күтіміне байланысты жұмыстан кеткендігі жайлы бұйрық.

Елімізде отбасы жағдайына байланысты бала күтімімен декретке шығатын ер адамдар бар. Ал шет мемлекеттерде бұл қалыпты жағдай. Мәселен, Швецияда жаңа туған сәбиі бар әкелер үшін арнайы 60 күн демалыс беріледі. Тіпті оларға дәл сол декреттік демалысты пайдаланғаны үшін қосымша ақша төлейді екен. Норвегия мен Исландияда міндетті 14 апталық декреттік демалыс бар. Ал Канадада берілетін декреттік демалысты ер мен әйел адам бөліп алуға болады. Ал біздің мемлекетте декреттік демалысқа қатысты әке мен ананың құқы тең. Сол себепті Мырқымбайдың мысалын жаза отыра, декреттік төлемді рәсімдеу, есептеу, керек құжаттар тізімін ұсындық.

Назерке БАЙЖАН

42 Пікір
Байжунусова Жадыра Оразбековна. Семей қаласы.
Мен екі ай сайын больницаға жатамын. Егерде босанып жатсам күйеуім менің орныма декіретке шыға алады ма?Мен 2топ мүгедекпін. Колит ауруымен ауырамын.
Жауап беру
Жабу
Назерке
Казирги уақытта Декретте отырмын,мемлекеттик жұмыс жасаймын жұмысқа шықпай ип ашсам болама? Или мемлекеттік жумыскерлерге ип ашуға болмайма??
Жауап беру
Жабу
Тілек
Еркек Бала күтіміне байланысты декретке шығып екі ацдан кейі жұмысқа шығып кетсе не болады?
Жауап беру
Жабу
Moldir
Kelinshekter kalai shugadu eken ol jok koi
Жауап беру
Жабу
Есен
Айелдер туралы декрет не деп тур такырыбы таппадым
Жауап беру
Жабу
Жаке
Осыған дейін декретте о ырд
Жауап беру
Жабу
Жаке
Осыған дейін декретте о ырд
Жауап беру
Жабу
Жаке
Осыған дейін декретте о ырд
Жауап беру
Жабу
Галия
Айел кисилерге декретке шыгу постын кайдан коремиз?
Жауап беру
Жабу
сколько мне надо в месяц делать отчисления чтобы декретный вышли миллион,
Жауап беру
Жабу
Айгерим
Жауабын аллынызба
Жауап беру
Жабу
сколько мне надо в месяц делать отчисления чтобы декретный вышли миллион,
Жауап беру
Жабу
Жанибек
Ассалаумағалейкум. Даулет бір сұрағым бар еді. 24 айдағы кірісті білу үшін пенционныйдағы түскен ақшаның 10%тімен білемізба? Сол ақшаны 10%ке көбейтіп қоса беремізба?
Жауап беру
Жабу
Рита
3 жасқа дейін ақша төлемейді ғой,1жасқа дейіншықса болады ма ер адамға?кейін жұмысқа шықса
Жауап беру
Жабу
Рита
3 жасқа дейін ақша төлемейді ғой,1жасқса дейіншықса болады ма ер
Жауап беру
Жабу
Гулзар
Аяғым ауыр, екі ұлым бар 18 ге толмаған, біреуі мектепте 6 сынып, біреуі 2 де әлі садикте очерет жетпеді, жалғыз басты анамын, бірақ не полная семья немесе мать одиночка деген статусым жоқ, мемлекет тарапынан қандай көмек ала аламын?
Жауап беру
Жабу
АСЕЛЬ
КЕРЕМЕТ, ӨТЕ КЕРЕК АҚПАРАТ ҮШІН АЛҒЫСЫМ ШЕКСІЗ
Жауап беру
Жабу
Перизат
Егер вахтамен жұмыс жасап айлық 340000 мың тг болса ол жағдайда декретке шығуға болама жолдасыма және қанша тг төленеді ай сайын и 3 жасқа дейін алама оны
Жауап беру
Жабу
Жеке касипкер болса ала алады ма? Ол кезде кандай кужаттар тапсырады?
Жауап беру
Жабу
Бекс
Пенсионка жок болсашы? Бирак, мемлекеттик мекемеде истеп, айлык корсеткиши 150мын тенге болса?
Жауап беру
Жабу
Эльвира
Салеметсизбе?Ер адам декреттик демалыска шыкса ол кисиге жумыс орнына тек кана справка кажетпе? Фирма ешнарсе толемейме? Тек государство гана толейма?озим декреттеги анамын ешкандай пенсионка жок.Ендиги декреттик демалысты жолдасыма оформить етуге болама?
Жауап беру
Жабу
Салтанат
Саламатсызба. Егер айели жумыс истемесе, ер Адам истесеп журсе ер адамга декретный туралауга болама?
Жауап беру
Жабу
Жанар
Сонда Мыркымбай декретте отыру керек па уйде канша уакыт отыру керек минимум?
Жауап беру
Жабу
Гулжаухар
Жалгыз басты анага мемлекеттен кардай комек бар?
Жауап беру
Жабу
Айжан
Ер адам декретке шығып, бірақ грантта оқып жатса болама? Степендия түсіп тұрса???
Жауап беру
Жабу
Умит
Өзім соңғы 5-6айға есп төлеп отырсам лекретный ала аламынба?болмаса куйеуімнің атына бір реттік жәрдемақыны тағайындауға болама?
Жауап беру
Жабу
Дина
Мен жұмыс жасаймын пол жуамын ол жерде аптасына үш рет барамын .Нештатный работникпін ,бірақ пенсионный жүреді .Сұрақ сізге мен декретке август айында шығамын ,маған декретный төленеді ма?Жұмыс орнындағылар больничныйға печать қойып бередіма?
Жауап беру
Жабу
Гулзия
Мырқымбайдың айлығы жақсы екен.жұмыс жасап жұмыссыз әйелден төмен аламыз до года пособиені
Жауап беру
Жабу
Ханафия
Мен алдынгы айда собеске барып сураганымда куйеуи декреттик демалыска шыга алады бирак ещкандай акша ала алмацды деп еди??
Жауап беру
Жабу
Жумыс жасаймай миллион декрет алуы ушин канша толеу керек
Жауап беру
Жабу
Лола
Менде да осы сұрақ. Мен алтинши балама жуктымын бес баладада декрет ке шықпағанмын жолдасым шықса болама сосын мен бир жерде жұмыс жасауым керекпа жолдасым декрет ке шығатын болса?
Жауап беру
Жабу
Асем
Декретте отырып, тагы декретке шыгу жайлы акпарат беринизши, отиниш!
Жауап беру
Жабу
Madina
Күйеуім әскери адам. Оның айлығы меніңкінен көп. Күйеуімнің айлыеымен шыға алам ба декретке? Оның жұмысына әсері бар ма?
Жауап беру
Жабу
Нұрбибі
Ассаляму Алейкум мен жұмыс жасамаймын жолдасым жұмыста ол кісі декретке тапсыра алады ма декрет ақшасын алып қайтадан жұмысқа шыға алама? Қалай ойлайсыз бесіншісіне жүктімін ай күнім жақын. Декретныйды жолдасыма туыралап алуға болады ма
Жауап беру
Жабу
Ассаляму Алейкум мен жұмыс жасамаймын жолдасым жұмыста ол кісі декретке тапсыра алады ма декрет ақшасын алып қайтадан жұмысқа шыға алама? Қалай ойлайсыз бесіншісіне жүктімін ай күнім жақын. Декретныйды жолдасыма туыралап алуға болады ма
Жауап беру
Жабу
Токжан
Даулет, пайдалы акпараттар ушин коп рахмет, Алла разы болсын!
Жауап беру
Жабу
Даметкен
Оте пайдалы акпарат екен
Жауап беру
Жабу
Сағынтай
Еркек декретке шыққанша өлген артыққо.Еркекті ез қылды ау мына билік.Алла өзі қолдасын Елімізді.
Жауап беру
Жабу
Ернар
Айелім жұмыс істемейді, мен жұмыс істеймін. Маған деретке шығуыма бола ма?
Жауап беру
Жабу
Разия
Мысалға менің табысым 130мың ол қалай есептеледі сонда
Жауап беру
Жабу
Лариса
Салеметсизбе,анасы улкен балага декреттік демалыста болса екінші балага әкесі шыга аладыма?
Жауап беру
Жабу
Dinara
Daulet mirza, biz Astana kalasinda turamiz, birak propiska Atyrau kalasinda. Eger joldasimnin atina dayindasak dekretniydi dokumentterdi sol jaktan otkizemz be?
Жауап беру
Жабу
Тағы көру
Қазір желіде отырғандар
Көп оқылған мақалалар
  • тәулік
  • апта
  • ай
  • жыл