Маман пікірі

Таңертең шаршап оянасыз ба? Ұйқы сапасын жақсартудың тиімді жолдары

08.11.2026

0 мин

0

39

Түнде жеткілікті уақыт ұйықтағанымен, таңертең өзін шаршаңқы сезінетін адамдар аз емес. Кейде сегіз сағаттық ұйқының өзі ағзаның толық тынығуына жеткіліксіз болуы мүмкін. Мамандар мұндай жағдайға ұйқының ұзақтығы ғана емес, оның сапасы, күнделікті әдеттер мен өмір салты да әсер ететінін айтады. Олай болса Dauletten.kz сайты оқырманға ұйқының сапасы жайлы ақпарат ұсынады.

Ұйқының сапасы неге маңызды?

Ұйқы – ағзаның қалпына келуіне қажетті табиғи процесс. Түнгі тынығу кезінде ми ақпаратты өңдеп, есте сақтау қабілетіне қатысты процестерді реттейді. Сонымен қатар ұйқы иммундық жүйенің қалыпты қызметіне, зат алмасуға және эмоционалдық жағдайға ықпал етеді.

Ересек адамдардың көпшілігіне тәулігіне кемінде жеті сағат ұйқы қажет. Дегенмен әр адамның ағзасы әртүрлі болғандықтан, тынығуға қажетті уақыт та өзгеруі мүмкін.

Ұйқының жиі бөлінуі, кеш жату немесе тұрақсыз күн тәртібі таңертеңгі сергектікке кері әсер етеді.

Ұйықтар алдында телефон қолдану қаншалықты зиян?

Көпшілік ұйықтар алдында әлеуметтік желілерді қарап, бейнежазбалар көруді әдетке айналдырған. Алайда смартфон мен басқа да электронды құрылғылардың жарығы ұйқыға дайындық процесіне әсер етуі мүмкін.

Әсіресе экраннан таралатын көгілдір жарық ұйқы мен сергектік ырғағын реттеуге қатысатын мелатонин гормонының бөлінуін тежеуі ықтимал. Сондықтан мамандар ұйықтар алдында электронды құрылғыларды пайдалануды шектеп, тыныш орта қалыптастыруға кеңес береді.

Күн тәртібін тұрақтандыру қажет

Ұйқы сапасын жақсартудың қарапайым тәсілдерінің бірі – күн сайын шамамен бір уақытта ұйықтап, бір уақытта ояну. Мұндай әдет ағзаның биологиялық ырғағын реттеуге көмектеседі. Демалыс күндері де қалыптасқан тәртіпті мүмкіндігінше сақтаған жөн. Сондай-ақ күндіз табиғи жарықта серуендеу, қалыпты дене белсенділігі және таза ауада уақыт өткізу түнгі ұйқыға оң әсер етуі мүмкін.

Кешкі ас пен сусынға мән беріңіз

Ұйықтар алдында шамадан тыс тамақтану ағзаға жайсыздық туғызып, тынығуға кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан кешкі уақытта жеңіл тағамдарды таңдаған дұрыс. Кофе, қою шай және құрамында кофеин бар энергетикалық сусындар да ұйқыға әсер етеді. Кофеиннің әсері бірнеше сағатқа созылатындықтан, оны кешкі уақытта тұтынуды шектеу ұсынылады.

Жатын бөлменің жағдайы да маңызды

Ұйқыға арналған бөлменің тыныш, қараңғы және жайлы температурада болуы сапалы тынығуға ықпал етеді. Бөлмені желдету, жарықты азайту және ыңғайлы төсек-орын пайдалану да ұйқыға қолайлы жағдай қалыптастырады.

Қай кезде дәрігерге қаралу керек?

Егер адам жеткілікті уақыт ұйықтаса да, ұзақ уақыт бойы шаршаңқы оянса, мұны тек күн тәртібімен байланыстыруға болмайды. Мұндай жағдай кейбір ұйқы бұзылыстарының немесе денсаулыққа қатысты өзге мәселелердің белгісі болуы мүмкін. Әсіресе қатты қорылдау, ұйқы кезінде тыныстың тоқтап қалуы, күндіз шамадан тыс ұйқышылдық байқалса, дәрігерге қаралған жөн.

Сапалы ұйқы – денсаулықты сақтаудың маңызды шарттарының бірі. Сондықтан күнделікті қарапайым әдеттерді реттеп, тынығуға жеткілікті уақыт бөлу адамның жалпы көңіл күйі мен еңбекке қабілеттілігіне оң әсер етуі мүмкін.