Ақша неге жиналмайды? Көпшілік жіберетін 5 қаржылық қателік
05.11.2026
0 мин
0
141
Сурет: ЖИ
Ай сайын жалақы алғанымен, келесі айға дейін ақшасы жетпейтін адамдар аз емес. Кейде табыс көбейгенімен, жинақ көлемі өзгермейді. Мұның себебі тек жалақының аздығында емес, қаржыны басқаруда жіберілетін қателіктерде де болуы мүмкін. Dauletten.kz сайты ақша жинауға кедергі келтіретін бес әдетті және олардан арылудың жолдарын түсіндіреді.
1. Шығындарды есепке алмау
Ақшаның қайда жұмсалып жатқанын білмеу – қаржылық жоспарлаудағы негізгі қателіктердің бірі. Күнделікті кофе, такси, жеткізу қызметі немесе жоспардан тыс сатып алынған ұсақ заттар ай соңында қомақты сомаға айналуы мүмкін.
Не істеу керек?
Кемінде бір ай бойы барлық шығынды жазып жүріңіз. Оларды азық-түлік, коммуналдық төлем, жолақы, несие, ойын-сауық және басқа да санаттарға бөліңіз. Осылайша қай шығынды қысқартуға болатынын анықтайсыз.
2. Жалақыдан қалған ақшаны ғана жинау
Көпшілік алдымен күнделікті қажеттіліктеріне ақша жұмсап, ай соңында қалған соманы жинауды жоспарлайды. Алайда күтпеген шығындар салдарынан жинаққа ақша қалмауы мүмкін.
Не істеу керек?
Жалақы түскен күні белгілі бір бөлігін жинақ шотына аударуды әдетке айналдырыңыз. Мысалы, айлық табысыңыз 300 мың теңге болса, оның 10 пайызын, яғни 30 мың теңгесін жинауға бағыттауға болады.
Егер мұндай мүмкіндік болмаса, 5 пайыздан немесе одан да аз сомадан бастаңыз. Ең бастысы – жинақтауды тұрақты әдетке айналдыру.
3. Қажеттілік пен қалауды ажырата алмау
Жеңілдіктер, жарнамалар мен әлеуметтік желілердегі ұсыныстар жоспарсыз сауда жасауға итермелеуі мүмкін. Кейде адам өзіне аса қажет емес затты тек бағасы төмендегені үшін сатып алады.
Не істеу керек?
Қымбат немесе жоспардан тыс зат сатып алмас бұрын өзіңізге үш сұрақ қойыңыз:
Бұл зат маған шынымен қажет пе? Оны сатып алмасам, күнделікті өміріме әсер ете ме? Бұл шығын менің қаржылық мақсатыма кедергі келтірмей ме?
Асығыс шешім қабылдамау үшін сатып алуды 24 сағатқа кейінге қалдырып көріңіз.
4. Несиені табыстың жалғасы деп қабылдау
Несие мен бөліп төлеу қызметтері қажетті затты бірден сатып алуға мүмкіндік береді. Алайда бірнеше міндеттеменің қатар жиналуы ай сайынғы қаржылық жүктемені арттырады.
Әсіресе күнделікті тұтынуға арналған заттарды қарызға сатып алу отбасылық бюджетке қосымша салмақ түсіруі мүмкін.
Не істеу керек?
Несие рәсімдемес бұрын ай сайынғы төлемді ғана емес, қарыздың толық құнын, пайыздық мөлшерлемесін, комиссияларын және өтеу мерзімін есептеңіз.
Егер қолданыстағы несиелеріңіз болса, олардың төлем кестесін жасап, жаңа қарыз алудың қажеттілігін мұқият бағалаңыз.
5. Төтенше жағдайға арналған жинақтың болмауы
Жұмыстан айырылу, денсаулыққа байланысты шығындар немесе тұрмыстық техниканың бұзылуы күтпеген қаржылық қиындықтарға әкелуі мүмкін.
Мұндай жағдайда жинағы жоқ адам несие алуға немесе таныстарынан қарыз сұрауға мәжбүр болуы ықтимал.
Не істеу керек?
Алдымен шағын резерв қалыптастыруды мақсат етіңіз. Кейін оны біртіндеп үш-алты айлық негізгі шығындарыңызды жабуға жеткізген жөн.
Мысалы, ай сайынғы міндетті шығындарыңыз 200 мың теңге болса, үш айлық қаржылық қор 600 мың теңгені құрайды.
Бұл қаражатты күнделікті жұмсайтын ақшаңыздан бөлек, қажет кезде оңай алуға болатын қауіпсіз жерде сақтаған дұрыс.
Ақша жинауды неден бастау керек?
Қаржылық сауаттылық – көп ақша табу ғана емес, қолда бар қаражатты дұрыс басқару қабілеті.
Ақша жинау үшін бірден үлкен сомадан бастаудың қажеті жоқ. Ең алдымен табыс пен шығынды есепке алып, нақты мақсат қойып, жоспарсыз сатып алуды азайтқан жөн.
Мәселен, ай сайын 20 мың теңгеден жинаған адамның бір жылдағы жинағы, пайыздық табысты есептемегенде, 240 мың теңгеге жетеді.
Есте сақтаңыз: қаржылық тұрақтылық табыс көлеміне ғана емес, шығындарды басқаруға, қарыз міндеттемелеріне және тұрақты жинақ қалыптастыруға да байланысты. Аз сомадан басталған дұрыс қаржылық әдет уақыт өте келе үлкен нәтижеге жеткізуі мүмкін.
