Баспанаға бағыт

Тұрғын үй төлемімен екінші рет үй алуға бола ма? Конституциялық сот шешім шығарды

30.10.2026

0 мин

0

140

Сурет: NUR.kz

Қазақстанда мемлекет тарапынан берілетін тұрғын үй төлемдерін ипотека арқылы баспана сатып алу үшін екінші рет пайдалануға болмайды. Конституциялық сот бұл норманың азаматтардың конституциялық құқықтарына қайшы келмейтінін айтты, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Конституциялық сот «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңдағы тұрғын үй төлемдерін баспана сатып алу үшін бір рет қана қолдану ережесінің Конституцияға сәйкестігін тексерді. Істің қаралуына құқық қорғау органы қызметкерінің шағымы себеп болған.

Оқиғаның мән-жайы:

Шағымданушы азамат бұған дейін тұрғын үй төлемдері мен ипотекалық несиені біріктіріп, бір бөлмелі пәтер сатып алған. Несие толық өтелгеннен кейін оған берілетін төлемдер тоқтатылған. Кейінірек отбасын кеңейту мақсатында екі бөлмелі пәтерге жаңа ипотека рәсімдегенімен, уәкілетті органдар төлемді қайта тағайындаудан бас тартқан.

Жергілікті соттар бұл шешімді заңды деп тапқанымен, азамат бұны заң алдындағы теңдік қағидатына қайшы деп есептеп, Конституциялық сотқа жүгінген.

Конституциялық соттың ресми түсініктемесі:

Тұрғын үй төлемі қызметтік баспананың баламасы ретінде бюджет есебінен беріледі. Заңнама бойынша оны жеке меншікке үй сатып алу үшін тек бір рет қана пайдалануға болады.

Төлемді қайта қалпына келтіру мүмкін емес. Ипотека толық өтелген соң төлемдер уақытша емес, мүлде тоқтатылады. Сонымен қатар, заңда сол елді мекенде қайтадан баспана сатып алу үшін төлемді қайта ашу тәртібі қарастырылмаған.

Қызметкерде қандай құқықтар сақталады?

Сонымен бірге сот азаматтар үшін кейбір жеңілдіктердің сақталатынын атап өтті:

1. Қызметтік баспана: Қызметкердің отбасы құрамын ескере отырып, қызметтік баспана алуға құқығы сақталады.

2. Басқа өңірге ауысу: Егер қызметкер қызмет бабымен өзге өңірге ротацияланса, тұрғын үй төлемін жаңа жерде баспананы жалға алу (аренда) ақысын төлеуге пайдалана алады.

Конституциялық сот заңның бұл талабы азаматтардың конституциялық құқықтарын шектемейді деген шешімге келді.