Бүгін барлық мектепте алғашқы қоңырау соғылады: жаңа оқу жылында не өзгереді?
01.09.2026
мин
0
41
Сурет: informburo.kz
Қазақстанда бүгін 2026–2027 оқу жылы басталды. Биыл мектепке баратын 4,1 млн оқушының арасында алғаш рет партаға отыратын 380 мыңнан астам бала бар, ал мектеп жүйесінде жасанды интеллект пен жаңа міндетті курстарға басымдық берілмек, — деп хабарлайды Dauletten.kz.
Бүгін Қазақстандағы мыңдаған мектепте жазғы тыныштық аяқталып, жаңа оқу жылы басталды. Биыл білім алатын балалардың жалпы саны 4,1 млн-ға жетіп отыр. Бірақ жаңа оқу жылындағы басты мәселе оқушы саны ғана емес — мектептегі білім беру тәсілі де біртіндеп өзгеріп келеді.
Бірінші өзгеріс — баланың мектептегі алғашқы күні.
1 қыркүйекте барлық мектепте бірыңғай сынып сағаты өтеді. Оған шамамен 45 минут бөлінеді. Колледждерде де оқу жылы кураторлық сағатпен басталады.
Биыл 380 мыңнан астам бала мектеп табалдырығын алғаш рет аттайды. Ал жоғары сыныптарда 227 мыңнан астам оқушы 11-сыныпта оқуын жалғастырады.
Қызығы, бірінші сыныпқа қабылдау кезінде ата-аналардың басым бөлігі қағаз құжатқа емес, электронды форматқа жүгінген. Өтініштердің 88,7 пайыздан астамы «OQU» платформасы арқылы тапсырылған.
Балалар енді құқық пен қауіпсіздікті де міндетті түрде оқиды.
Жаңа оқу жылында мектеп бағдарламасына бірнеше міндетті курс қосылды. Оның ішінде 5–7 сыныптарға арналған «Конституция негіздері», 8–11 сыныптарға арналған «Заң және Тәртіп», сондай-ақ 5–11 сыныптарға ортақ «Жеке қауіпсіздік» курсы бар.
Бұған дейін таңдау мүмкіндігі болған «Құқық негіздері» де енді барлық оқушыға ортақ міндетті бағытқа айналады.
Мұндағы негізгі өзгеріс — мектептегі білімнің тек академиялық пәндермен шектелмеуі. Оқушының заңды білуі, өз қауіпсіздігін қамтамасыз етуі және азаматтық сауаты да оқу процесінің бір бөлігіне айналмақ.
Ал жасанды интеллект алдымен ауыл мектебіне келеді.
Жасанды интеллектіні білім саласына енгізу туралы жоспар 2026–2029 жылдарға есептелген. Ал алғашқы сынақ 1 қыркүйектен бастап Павлодар және Қызылорда облыстарындағы 10 шағын жинақты мектепте жүргізіледі.
Жоба бірден бүкіл елге таралмайды. Алдымен 500 шағын жинақты мектепте тәжірибеден өткізу жоспарланған. Егер жоба тиімділігін көрсетсе, 2029 жылға қарай оны 2 600 мектепке дейін кеңейту көзделіп отыр.
Бұл жерде назар аударатын жайт — технологияның дәл шағын жинақты мектептерден басталуы. Мұндай мектептерде оқушы саны аз болғандықтан, кейбір пәндерді толыққанды ұйымдастыру мәселесі жиі туындайды. Сондықтан жасанды интеллектіні енгізу ауылдағы білім сапасына қатысты проблемаларды шешудің бір тетігі ретінде қарастырылып отыр.
Мектептердегі орын мәселесі де күн тәртібінде тұр.
Елімізде 8 мыңнан астам мектеп бар, оның 5 мыңнан астамы ауылдық жерде орналасқан.
Қазір 101 жаңа мектептің құрылысы жүріп жатыр. Олар пайдалануға берілсе, 59,3 мың оқушыға жаңа орын ашылады. Бұдан бөлек, жыл соңына дейін тағы 72 мектептің құрылысын аяқтау жоспарланған.
178 мектепте күрделі жөндеу жүргізіліп жатыр. Яғни жаңа оқу жылы тек оқушылардың сабаққа келуімен емес, мектеп инфрақұрылымын жаңарту жұмыстарымен де қатар жүріп жатыр.
Колледждерде жұмысқа жақын мамандықтарға басымдық берілмек.
Биыл 763 колледжде 556 мың студент білім алады. Мемлекеттік тапсырыс бойынша қабылданатын 133 мың студенттің 70 пайызы техникалық бағыттарға бөлінеді.
Бұл да кездейсоқ таңдау емес. Колледждегі білімді еңбек нарығындағы нақты сұраныспен байланыстыруға басымдық беріліп отыр.
Мәселен, кәсіпорындардың тапсырысы негізінде кейін жұмысқа орналасуды көздейтін бағдарламаға 10 мыңнан астам студент қабылданады.
Ал кәсіпорында тәжірибеден өтіп, білімін жұмыс орнымен ұштастыратын дуальды оқытуға биыл 138,2 мың студент қатысады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 91 мың болған.
Осылайша, 2026–2027 оқу жылының басты ерекшелігі — мектепке тағы бір оқу жылының қосылуы емес, білім беру жүйесінің жаңа бағыттарға бет бұруы. Балаларға құқық пен қауіпсіздік үйретіле бастаса, ауыл мектептерінде жасанды интеллект сынақтан өтеді. Ал колледждерде маман даярлау еңбек нарығымен бұрынғыдан да тығыз байланыстырылмақ.
