Газ бағасы өскен өңірлерде электр тарифі де көтеріле ме?
15.10.2026
мин
0
105
Сурет: dknews.kz
Қазақстандағы энергия өндіруші кәсіпорындар отын бағасы мен өндірістік шығындар өскен сайын электр энергиясының тарифін де қайта қарауға мүмкіндік беруді ұсынып отыр. Қауымдастық өкілдерінің айтуынша, тариф жылына бір рет қана өзгеретіндіктен, кәсіпорындар қосымша шығындарды уақытылы өтей алмайды, — деп хабарлайды Dauletten.kz.
Қазақстандағы энергетикалық кәсіпорындар электр энергиясының тарифін қалыптастыру тәртібін өзгертуді ұсынып отыр. Электр энергетикасы қауымдастығының төрағасы Талғат Темірхановтың айтуынша, газ бен көмір бағасы, қызметкерлердің жалақысы және жөндеу жұмыстарына кететін шығындар өскен жағдайда тарифті де жедел қайта қарау мүмкіндігі болуы керек.
Оның сөзінше, 2026 жылдың бірінші тоқсанының соңына дейін тарифті көтеруге мораторий енгізілген. Шектеу аяқталғанымен, электр станцияларының тарифін қайта қарауға тек қыркүйек айында рұқсат берілген. Ал осы уақыт аралығында өндірістік шығындар арта түскен.
«Биыл кей өңірлерде газ бағасы 65%-ға дейін өсті», – деді Талғат Темірханов.
Қауымдастық төрағасының мәліметінше, 2026 жылғы тамызда энергетикалық кәсіпорындардың газ үшін берешегі 71,9 миллиард теңгеге жеткен. Ол отын жеткізу құны өзгерген кезде электр станцияларының тарифі де соған сәйкес реттелуі қажет екенін атап өтті.
Темірхановтың пікірінше, тарифті бүкіл жеткізу тізбегіндегі шығындарды ескере отырып қалыптастыру маңызды. Көмір мен газ қымбаттаған жағдайда электр энергиясын өндірушілердің шығындарды өтеу мүмкіндігі болуы керек. Ал тарифті қайта қарау мерзімінің шектеулі болуы кәсіпорындардың қаржылық жағдайына әсер етіп, жоспарланған жұмыстардың орындалуына кедергі келтіруі мүмкін.
Сондықтан қауымдастық электр энергиясын өндіру мен жеткізудің барлық кезеңіне ортақ тариф қалыптастыру тетігін енгізіп, тарифті қайта қарау мерзімдерін алдын ала белгілеуді ұсынады.
Электр желілеріне қосылған қуат үшін бөлек ақы алынуы мүмкін
Талғат Темірханов электр желілерінің қызметіне екі бөліктен тұратын тариф енгізу бастамасын да көтерді. Оның ұсынысы бойынша, төлем электр энергиясын жеткізу ақысынан және тұтынушы алдын ала бекітіп алған қуат көлемі үшін тұрақты абоненттік төлемнен тұруы мүмкін.
Қауымдастық төрағасы Ақмола облысын мысалға келтіріп, техникалық шарттар бойынша бөлінген желі қуатының 65%-ы пайдаланылмай отырғанын айтты. Яғни кейбір тұтынушылар белгілі бір қуатты өзіне алдын ала бекітіп алғанымен, оны іс жүзінде толық пайдаланбайды. Соның салдарынан желіге қосылуды қажет ететін басқа жобаларға кедергі туындауы мүмкін.
Ұсынылып отырған өзгерістер Энергетика министрлігімен талқыланып жатыр.
Шағын жылу кәсіпорындарына бюджеттен қолдау қажет
Қауымдастық басшысы шағын жылумен жабдықтау ұйымдарына да қосымша қолдау қажет екенін айтты. Қазақстанда мұндай 245 кәсіпорын жұмыс істейді. Әрқайсысы 50 мыңға дейін абонентке қызмет көрсетеді.
«Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» жобасы аясында кәсіпорындарға несие түрінде қаржы бөлінеді. Алайда Темірхановтың айтуынша, шағын ұйымдардың қолданыстағы тарифтері қарызды өтеуге байланысты шығындарды толық жабуға жеткіліксіз.
Осыған байланысты ол әкімдіктерге жылумен жабдықтау нысандарының нақты жағдайын ескеріп, шағын кәсіпорындарға бюджеттен қаржы бөлуді қарастыруды ұсынды.
