Жаңалықтар

Жеті ай қорытындысы: Қазақстан экономикасы 4,1% өсім көрсетті

11.08.2026

мин

0

92

Сурет: proArticles

Қазақстан экономикасы жеті айда 4,1% өсім көрсетті. Ең қызығы — бұл жолы өсім мұнайдың арқасында емес, зауыттар, құрылыс пен ішкі нарықтың есебінен сақталып отыр, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Қазақстан экономикасының 2026 жылғы қаңтар–шілде айларындағы өсімі туралы алдын ала деректер алғаш қарағанда үйреншікті статистика сияқты көрінуі мүмкін. ЖІӨ 4,1% өсті, бұл бірінші жартыжылдықтағы деңгеймен бірдей. Бірақ осы көрсеткіштің астарында көпшілік назар аудара бермейтін маңызды өзгеріс бар.

Бұрын мұнай өндірісі төмендесе, экономикалық өсім де баяулайтын. Биыл жағдай басқаша өрбіді: мұнай өндіру 8,9%-ға қысқарып, 53,2 млн тонна ғана өндірілсе де, экономика өсімін жоғалтқан жоқ.

Бұл нені білдіреді?

Шын мәнінде, Қазақстан экономикасында соңғы бірнеше жылда баяу жүріп жатқан, бірақ биыл анық байқалған құрылымдық ауысым бар. Ұлттық экономика министрлігінің есептеуінше, шикізаттық емес сектор жеті айда 5,4% өскен. Яғни экономиканың негізгі салмағы біртіндеп мұнайдан басқа бағыттарға ауысып жатыр.

Ең жоғары өсім өңдеу өнеркәсібінде тіркелді — 9%. Әсіресе машина жасау 22%, химия өнеркәсібі 26,9%, фармацевтика 38,5%, дайын металл бұйымдары 35% өсім көрсеткен. Бұл цифрлар кездейсоқ емес: олар Қазақстанда тек шикізат сатумен шектелмейтін өндірістік тізбектер қалыптаса бастағанын аңғартады.

Көпшілік экономикалық өсім туралы айтқанда мұнай бағасын ғана талқылайды. Алайда қазіргі деректер басқа құбылысты көрсетіп отыр. Өсімнің негізгі драйверлері — құрылыс (15,3%), көлік және қоймалау (7,4%), сауда (5,9%), ауыл шаруашылығы (5%) және байланыс саласы (4,3%).

Бұл жерде тағы бір маңызды жайт бар. Қазақстанның транзиттік рөлі күшейген сайын көлік пен логистика экономиканың жаңа тірегіне айналып келеді. Теміржол, автомобиль дәліздері мен қоймалау инфрақұрылымына салынған инвестициялар енді статистикадан нақты көріне бастады.

Дегенмен оптимизмге беріліп кетуге де болмайды.

Көпшілік айтуға батпайтын шынайы мәселе — шикізаттық емес сектордағы өсімнің едәуір бөлігі әлі де мемлекеттік тапсырысқа, инфрақұрылымдық жобаларға және бюджет шығындарына тәуелді. Егер ішкі тұтыну әлсіресе немесе инвестициялық белсенділік төмендесе, қазіргі жоғары қарқынның сақталуы қиын болуы мүмкін.

Сондықтан бүгінгі 4,1% өсімнің ең маңызды тұсы — оның көлемінде емес, сапасында. Мұнай өндірісі азайған кезеңде экономиканың құламауы Қазақстан үшін бұрын сирек кездесетін жағдай еді.

2025 жылдың қорытындысында мұнай өндірудің ЖІӨ-дегі үлесі 7,8%-ға дейін төмендегені де осы үрдісті растайды. Бұл Қазақстан толықтай әртараптандырылған экономикаға айналды деген сөз емес. Бірақ бұрынғыдай «мұнай азайса — экономика тоқтайды» деген формула әлсірей бастағаны анық.