USD
EUR
RUB
Brent мұнайы
WTI мұнайы
Нұр-Сұлтан
Нұр-Сұлтан
Алматы
Ақтау
Ақтөбе
Атырау
Қарағанды
Көкшетау
Қостанай
Қызылорда
Павлодар
Семей
Петропавл
Талдықорған
Тараз
Шымкент
Орал
Өскемен
CNY
MNT
KGS
UZS
TRY
Сіздің ұсынысыңыз сәтті жіберілді, Рахмет!
Қаржылық сауат

Қарыз бергенде нені ескеру керек?

25.10.2020
1 мин
36
7773
Қарыз бергенде нені ескеру керек?

Орыс халқында «Егер досыңды жоғалтқың келсе, оған қарызға ақша бер» деген мақал бар. Шындығында, достардың, әріптестердің, туыстардың арасындағы қаржылық міндеттемелер ешкім күтпегендей аяқталуы мүмкін. Себебі статистика бойынша берілген қарыздардың 50%-і қайтарылмайды екен, ондай жағдайда арадағы достық пен түсіністіктің де сақталуы қиын.     

Сондықтан жақыныңызға қарыз бергенде не болуы мүмкін екенін, сондай-ақ қарызға ақша бере тұра қаржыңызды ғана емес, арадағы достықты да қалай сақтап қалуға болатынын бірге талдап көрейік.

Сонымен, жақыныңызға қарыз бергенде не болуы мүмкін?

  1. Қарызды қайтаруға басымдық берілмеуі мүмкін

Туыстарыңызға немесе достарыңызға қарыз бергенде олардың маңдай теріңізбен тапқан ақшаңызға жауапкершілікпен қарауын күтесіз. Бірақ сізден қарызға ақша алған жақыныңыз оны қайтаруға басымдық бермейтінін ескеріңіз. Өйткені оның қаржылық міндеттемелерінің тізімінде сіздің қарызыңызды қайтару кредит, коммуналдық шығындар мен басқа төлемдерден соң тұрады. Оның себебі – достық қарым-қатынаста. Яғни сіз қаржылық ұйым өкілі немесе коллектор емессіз, оған қарызды қайтар деп ескерту үшін хабарласпайсыз. Сондықтан қарыз алушы да ақшаңызды қайтаруға асықпайды.    

  1. Жақындарыңыз әрдайым көмекке келуіңізге жаман үйренуі мүмкін

Туыстарыңыз бен достарыңызға жиі қарыз берген жағдайда, олардың алдында әрдайым көмекке келетін адам ретінде қабылданасыз. Жақындар арасында ондай пікірге ие болу жақсы болғанымен, жаман жақтары да жоқ емес. Мысалы, жақындарыңыз сізге материалдық көмек үшін тұрақты түрде жүгінетін болады. Яғни әрдайым көмектесуге немесе қарыз бермеу үшін сылтау іздеуге тура келеді. Сондай-ақ бір туысыңызға қарыз беріп, басқасына бере алмай қалуыңыз да олардың ренжуіне әкелуі мүмкін.        

  1. Тұрақты түрде қарыз беру кесір тигізеді

Егер сіздің туысыңыз не досыңыз жиі қарыз алса, оның қаржыны басқаруында үлкен мәселелер болуы мүмкін. Оған тұрақты түрде қарыз беру арқылы мәселесін өздігінен шешуіне бөгет жасайсыз.

Қаржыны басқару жөніндегі мамандардың айтуынша, жиі қарыз беру – көмектен гөрі кесірі көп іс. Өйткені досыңыз ерте ме, кеш пе құтылуы қиын болатын қарыздарға батуы мүмкін. Әрине, қиындыққа тап болған жақыныңнан алыстау дұрыс болмайды. Бірақ көмектесудің қарызға ақша беруден басқа жолдары да бар. Мысалы, қосымша табыс табу жолдарын ұсыну немесе ақша үнемдеудегі тәжірибеңізбен бөлісу.

  1. Достық қарым-қатынасқа көлеңке түсуі мүмкін

Bank of America жүргізген ауқымды зерттеу ақша достықты бұзатынын анықтады. Американдықтардың 77%-тен астамы қарыз қолхаттары достармен қарым-қатынасқа айтарлықтай зиян келтіргенін, ал сауалнамаға қатысқандардың тең жартысы қарызды қайтармас үшін достарымен қарым-қатынасын үзгенін айтты. Сауалнама бойынша анықталған «достық бағаланатын» орташа сома 500 долларды құрады. Сондықтан досыңызға қарыз бермес бұрын өзіңізге мына сауалды қойғаныңыз дұрыс: Ол қарызды қайтармаған жағдайда араластықты ештеңе болмағандай жалғастыра аласыз ба немесе қайтарылмаған қарыз қарым-қатынасыңызға кері әсер ете ме?

Жоғарыда досыңызға, туысыңызға, әріптесіңізге қарыз берудің арты неге айналуы мүмкін екенін талдадық. Десе де, өмірде әртүрлі жағдайлар болады және ондай кезде жақыныңызды қарыз беру арқылы қолдауыңыз оған материалдық қана емес, моральдық тұрғыдан да көмектесе алады. Сондықтан берген қарызыңыздың пайдалы болып, достыққа кесірі тимеуін және уақытында қайтып келуін қаласаңыз, қарапайым ережелерді сақтаған дұрыс.

  • Егер жақындарыңыз аз мөлшерде қарыз беруіңізді сұраса, сол соманы қарызға емес, сыйға беріңіз. Егер аз мөлшердегі қарызға сыйлық ретінде қарасаңыз, ештеңені күтпейсіз. Ештеңені күтпесеңіз, қарым-қатынас та бұзылмайды, мәселе де тумайды. Ал егер берген ақшаңыз қайтып келсе, жағымды бонус болады.
  • Қарызға теориялық тұрғыдан қоштаса алатын соманы беріңіз.
  • Қарызға алған ақшаны қайтарудың нақты мерзімін алдын ала шешіп алған дұрыс. «Қайтара алғанда қайтарасың» деудің қажеті жоқ, себебі бұл сөз қарызды қайтару мерзімін ұзартып жіберуі мүмкін. 

Жансая ҚАМБАР

36 Пікір
А
Менинше карызга акша бермеген дурыс сиякты себеби ол адам саган каразын бергенше сенимен дурыс сойлеспей сенен алшактауы мумкин сен ол акшаны сурамасанда ол ынгайсызданып сенен алшактайды озим басымда отип жаткасын енди ешкимге крупный акша бермеймин деп шештим ал уак туйек сураса оны кайтармаса да ештене етпиди ондайды озим есептемимин
Жауап беру
Жабу
Айгерім
Пейнетпен тапқан ақшаң екенін өзіңнен басқа ешкім түсінбейді қазір. Сонда да жалынып сұрап тұрад
Жауап беру
Жабу
Айгерім
Менің картаға салған ақшамды айтпай алып қойған туыстарым бар. Бірақ амал жоқ ештеңе істей алмайм себебі жақынымғой. Негізі қарызға ақша алып, алғанын ұмытып кететін туыстарым көөөп екен менде.
Жауап беру
Жабу
Гульнара
Карызды калай кайтаруга болады екен карыздан кутылгым келет
Жауап беру
Жабу
Айнұр
Мен тумаласыма кредит алып бердім. Қазіргі таңда 1,5 жыл болды төлемейді. Мен оны қазір жек көрем. Тумаласым болмай кетсін.
Жауап беру
Жабу
Майя
Мен онда,ақшадан туыстықты жоғары қоя алады екенмін
Жауап беру
Жабу
Алибек
Меннен қарыз алған адам еш қайтармайжы мен сұрауға ұялып жүре берем. Жақынымыз таныысымыз звондаса қорқатын болдық
Жауап беру
Жабу
Мөлдір
Қарыз -арадағы сыйластықты кетіріп, сүйкімсіз адамға айналдырады. Сол себепті қарыз берудің қажеті жоқ
Жауап беру
Жабу
Жанар
Қарыз беріп,3,5 жыл болды ала алмай жүрміз. 2-млн деген сөз емес, 3-айда қайтарамын деп алып, қашып жүр. Не істеуге болады?
Жауап беру
Жабу
Жанар
отпуск кезінде уйіне барып жатып алыныз
Жауап беру
Жабу
Балжан
Карызга акша беру, улкен сабырлыкты талап етеди екен.
Жауап беру
Жабу
Алтынай
Алғанда толық алып, қайтарғанда қырық бөліп берген соң мүлде бермейтін болдым қарыз
Жауап беру
Жабу
Еркежан
Оның артынан еріп мыиын жеп алу керек
Жауап беру
Жабу
Жанна
Менің жездем қарыз алғанда мыстанша алады. Сосын қайтаруды білмецді. Апкеме айтсам. Ой не болды соншама зарплатасы жетпей жатырма деп шығады. Өз ақшаңды өзің ала алмайсың.
Жауап беру
Жабу
Айнагул
Мен сонгы 3 ережени жасап журмин. Коп соммада карыз бермеймин. Умытылып кететиндей беремин. Немесе бермеймин. Сосын накты кай кезде бере алатынын сураймын. Уаделескен уакытта бермесе сураймын. Кешиктирген адамга келеси де бермеуге тырысамын.
Жауап беру
Жабу
Динара
Оте дурыс айтасыз, сурасаң ренжиді
Жауап беру
Жабу
Бибигул
Дурыс карыз беремиз көңілін қимай бірақ олар оны түсінбейді .Сұрасаң берем ғой деп бұлданады
Жауап беру
Жабу
Құралай
Дұрыс айтылған
Жауап беру
Жабу
Карыз алып алады,кайтаруы кыйын болады маган келегенде
Оте дурыс айтасыз
Жауап беру
Жабу
Нагима
Қарыз бермесеңде ренжитіндерде бар.Көңілін қайтармайын бар ақшаны қалай жоқ деймін деп берсек уақытында қайтармағасын тағы ренжісу болады
Жауап беру
Жабу
Айгүл
Өте орынды айтылган толык келісемін
Жауап беру
Жабу
Гаухар
Оте дурыс айтылган екен!
Жауап беру
Жабу
Жансая
Оте дурыс айтылган!Карызынды кайтармаса арактынаса жойылады
Жауап беру
Жабу
Жансая
Жансая
Аракатынаста жойылады
Жауап беру
Жабу
Сүйрік
Негізі, дұрыс.
Жауап беру
Жабу
Нурия
Оте дурыс айтылган екен
Жауап беру
Жабу
Назым
Коллегама қарыз беріп ала алмай жүрмін Таразға қашып кетіп,қайтпай жүр.
Жауап беру
Жабу
Өте дұрыс туыстар арасындағы қарыз қарым қатынасқа улкен әсерін тигізеді.. Осыдан біраз ай алдын Кореядағы ағамнан қоярда қоймай ақша алған едік, уй көтергенде біраз ақша жетпей қалып.. Ноябрь точна береміз деп. АЛ қазір екі ортада мен қиналып отырмын, жолдасым жұмысы ұқсамай ақша жиналмай жур. Ал ағам бізді кутіп сеніп отыр өзінің жоспары болған Декабрь да . Аллам жолымызды ашып сол қарыздан құтылсақ екен. Екі оттың арасында қиналып журмін.
Аллам жолымызды ашып қарыздан ертерек құтылуды нәсіп етсін.
Жауап беру
Жабу
Венера
Сол карызды берип алып кайтып алалмай журмизго
Жауап беру
Жабу
Тағы көру
Қазір желіде отырғандар
Көп оқылған мақалалар
  • тәулік
  • апта
  • ай
  • жыл