USD
EUR
RUB
Brent мұнайы
WTI мұнайы
Нұр-Сұлтан
Нұр-Сұлтан
Алматы
Ақтау
Ақтөбе
Атырау
Қарағанды
Көкшетау
Қостанай
Қызылорда
Павлодар
Семей
Петропавл
Талдықорған
Тараз
Шымкент
Орал
Өскемен
CNY
MNT
KGS
UZS
TRY
Сіздің ұсынысыңыз сәтті жіберілді, Рахмет!
Қаржылық сауат

Жаппай сатылым: «Қара жұма» қалай пайда болды және қашан басталады?

20.11.2020
1 мин
65
10894
Жаппай сатылым: «Қара жұма» қалай пайда болды және қашан басталады?

Жылда қараша айының соңғы жұмасында алғаш рет АҚШ-та пайда болған Black Friday немесе «Қара жұма» атты үлкен сатылым болады. Әлемдік ауқымға ие бұл сатылым жыл сайын Қазақстанның да сауда орталықтары, интернет-дүкендері мен бөлшек сауда дүкендерінде жарияланып, 90%-ке дейін жеңілдіктер ұсынады. Биыл «Қара жұма» қарашаның 27-ші жұлдызына түсіп тұр.

«Қара жұма» және оның атауы қалай пайда болды?

XIX ғасырдың соңында АҚШ-та қарашаның төртінші бейсенбісінде атап өтілетін Алғыс айту күнінен кейін рождестволық сату маусымын өткізу дәстүрі пайда болды.

Аңыз бойынша Фрэнк Вулворт шопоголиктердің басты мерекесінің негізін қалаушы болып саналады. Өйткені ол 1873 жылы Пенсильваниядағы кішкентай Ланкастер қаласында алғашқы сатылымдарды ұйымдастырды.

Кейіннен сатушылар тұтынушыларды жеңілдіктер, бонустар мен ерекше сыйлықтар беру арқылы тарту керек екенін түсінді. Алғыс айту күнінен кейінгі жұмада сатылым көбейгені белгілі болған соң дүкендер акцияны дәл сол күні бастау дәстүрін енгізді.

Ал атауына келер болсақ, New York Times басылымы 1996 жылы саудагерлер қарқынды сауда теңгерім құжаттарында қара сиямен көрінеді деп үміттенгендіктен сатылымды «Қара жұма» деп атағанын жариялады. Өйткені Американың бухгалтерлік есебінде пайда қара түспен, ал шығын қызыл түспен жазылады. Сондықтан «Қара жұма» табысты, кірісі мол жұма деген мағынаны білдіреді.

Айта кету керек, АҚШ-та «Қара жұма» табиғи қажеттіліктен туындады. Алғыс айту күнінен кейін сатушылар барлық ескірген тауарларды сатып, жаңажылдық сатылымға жаңа тауарлар алу үшін қоймаларды тазартуы керек болатын.

Дүниежүзілік сауда күнінің алғашқы қатысушылары интернет-дүкендер болды, кейінірек сауда орталықтары қосылды. Яғни «Қара жұма» бастапқы экономикалық мағынасын жоғалтты және сатып алушыларды тарту мақсатындағы маркетингтік қозғалысқа айналды.  

Қазақстанда «Қара жұма» қай аралықта және қалай өтеді?

Биыл Қазақстанда «Қара жұма» 2020 жылдың 27 қарашасы жергілікті уақытпен сағат 00:00-де басталса, 1 желтоқсан сағат 23:59-да аяқталады.

Қазақстанда сауданың белсенді түрде жүруі жұмадан жексенбіге дейінгі алғашқы үш күнде орын алады. Бірақ бірқатар дүкендер сатуға және акцияға қатысуға жоспарланған қалдықтар болған жағдайда сатылымды ұзартады.   

Соңғы жылдары кейбір компаниялар сатылымды мерзімінен бұрын бастап кетуді сәнге айналдырды. Бір жағынан бұл сатып алушыларды шатастырып, «Қара жұмаға» күмәнмен қарауға әкелсе, екінші жағынан қатал бәсекелестікте «тірі қалуға» көмектеседі.

Сатып алушыны тартудағы осындай тең емес күреске қарамастан, компаниялар әлемдік ережелерді ұстануы қажет. Яғни сатылымға құрметпен қарап, нақты жеңілдіктер жасап, тапсырыстарды белгіленген мерзімде орындауы керек.

Black-Friday.Global сайтының мәліметіне сәйкес, Қазақстандағы «Қара жұмаға» байланысты апталық интернет-сұраулардың үштен бірінен артығы (43,5%) Google Trends ақпараты бойынша жұма күні келетінін көрсетті. Ал Black-Friday.Global-дың 2018 жылы қазақстандықтар арасында жүргізген «Қара жұмаға» байланысты сауалнамасы респонденттердің 51%-ті сатылым туралы білетінін анықтады. Бүгінде бұл көрсеткіштің айтарлықтай артқаны айтпаса да түсінікті.  

2019 жылдың қазан айында picodi.com жүргізген сауалнама деректері сауалнамаға қатысқан қазақстандықтардың үштен бірі, яғни 33%-ті «Қара жұма» кезінде онлайн сатып алуды жоспарлайтынын, ал респонденттердің 50%-і интернеттегі де, сауда орталықтарындағы да сатылымға назар аударатынын және тек 17%-і тек сауда орталықтарына баратынын көрсетті.

Black Friday – 2018 қорытындысы бойынша әдеттегі жұмамен салыстырғандағы сатып алу белсенділігінің ең күшті серпілісі Алматы, Нұр-Сұлтан және Қарағанды қалаларында байқалды. Сауалнама нәтижесі әйелдер жаппай сатылымға ерлермен салыстырғанда көбірек қызығушылық танытатынын, сондай-ақ сатылымға ерлерге қарағанда 57%-ке көп уақыт жұмсайтынын көрсетті. Сауалнамаға қатысқан қазақстандық әйелдердің 53%-і «Қара жұмаға» қатысса, ерлерде бұл көрсеткіш 10%-ке кем. Сондай-ақ әйелдер орташа есеппен 4,1 тауар сатып алса, ер адамдар 2,5 тауар сатып алады. Ер адамдар көбіне электроника, киім және аяқ киім алса, әйелдер киім, тұрмыстық техника және үй заттарын алуға көңіл бөледі.

2020 жылғы 27 қарашадан басталатын жаппай сатуға қатысуға сіз де ниеттенген болсаңыз, тиімді сауда-саттық жасау үшін «Қара жұма» басталмас бұрын тауарлардың жеңілдіктерсіз бағаларына талдау жүргізу, сондай-ақ www.blackfriday-kazakhstan.kz сайтында жыл сайын «Қара жұма» сатылымына қатысатын интернет-дүкендер ұсынылған ресми тізіммен танысу артықтық етпейтінін ескеріңіз. Саудаңыз сәтті болсын!

Жансая ҚАМБАР

 

65 Пікір
Аяулы
Қара ЖҰМА демеи, Берекелі жұма десе болмаима, АҚШтар өздері солай айта берсін, Біз Берекелі Ақ жұма деиік
Жауап беру
Жабу
Рахат
Қәсиетті жұманы қалай қара жұма деуге болад, бұл дұрыс емес, олай айтуға қалай ауыздары барады
Жауап беру
Жабу
Гулдана
"Қара жұма"-деп бір рет қара жамбылдық емес пе? Жетер енді
Жауап беру
Жабу
Айжамал
Біз мұсылмандарды жұманы қара деүге мүлдем болмайды алланың нұры төгілген күн жұманы Нұрлы Жұма деп өзгертуге болады
Жауап беру
Жабу
Айжамал
Біз мұсылмандарды жұманы қара деүге мүлдем болмайды алланың нұры төгілген күн жұманы Нұрлы Жұма деп өзгертуге болады
Жауап беру
Жабу
Мөлдір
Атын өзгертуді ұсынамын,қазақта “қара”сөзі жаман ырымға басту дейтін едіғой
Жауап беру
Жабу
Бегзада
Атын Пайда Жұма немесе Бай Жұма деп өзгерту керек себебі сатушыға да сатып алушыға да пайдалы
Жауап беру
Жабу
Мария
ия,аты жаман естіледі екен, "қасиетті жума"деп аталсын!
Жауап беру
Жабу
Мария
Акмарал
Бардык Жума касиетти сондыктан болмайды олай атауга. Оданша бир реттик атау тапкан дурыс
Жауап беру
Жабу
Чамчинор
Атын өзгерткен дұрыс жаман әсер етеді екен. Қасиетті жұма деп.
Жауап беру
Жабу
Гулзира
Аты жаман койылыпты,узилди кесилди карсымыз, кундердин султаны касиетти жумамызды олай атауга болсайды,аллахтын каhарынан коркындар!!!
Жауап беру
Жабу
Айнұр
ҚАСИЕТТІ ЖҰМА ДЕП АЙТЫНДАР!!!
Жауап беру
Жабу
Кара жума емес,, соны ҚАСИЕТТІ ЖҰМА деп ауыстырсын, халыкка жаны шын ашыса,, ол ЧЁРНАЯ ПЯТНИЦА деп отыргандардын пеилдери кара адамдар) көздерін шел басқан)
Кара жума емес,,ҚАСИЕТТІ ЖҰМА деп озгертсин, ! ҚАЗАҚ бола тура оган коз жума карау дурыс емес ,, Кундердин Султаны Касиетти Жума кунін қара деу, адастыру
Жауап беру
Жабу
Кара жума емес,, соны ҚАСИЕТТІ ЖҰМА деп ауыстырсын, халыкка жаны шын ашыса,, ол ЧЁРНАЯ ПЯТНИЦА деп отыргандардын пеилдери кара адамдар) көздерін шел басқан)
Айнур
Осы,
Жауап беру
Жабу
Самал Балмагамбетова Мерекеевна
Кара жума деп тагыда бастап жатырма биз бул турімізбен муслман болиаимыз капірлерге еліктеп
Жауап беру
Жабу
Самал Балмагамбетова Мерекеевна
Кара жума деп тагыда бастап жатырма биз бул турімізбен муслман болиаимыз капірлерге еліктеп
Жауап беру
Жабу
Асылзат
Қара жұма емес ,қайырымды жұма десе керемет болар еді. Менин ойым
Жауап беру
Жабу
Жадыра
Керемет жаңалық бүндайды білмитін едім рахмет
Жауап беру
Жабу
Таншолпан
Оте керемет жаналык екен!
Жауап беру
Жабу
Гулзамира
Жеңілдік жұмасы деп атаса жақсы еді. Өте жақсы жұма 2019жылы ұлымның үйне осы жұмадан техникалық заттар алдық жарты бағасына түсті.
Жауап беру
Жабу
Сауле
Өте жақсы қара жұма! Жыл сайын болса көп қол жеткізе алмай жүрген заттарымызды алып бір қуанып қалар едік!
Жауап беру
Жабу
Гүлнұр
gulnur_23_23@mail.ru
Жауап беру
Жабу
Нұрайым
Біздің Қасиетті Жұманы қара жұма деп атамаңыз. Черная пятница деңіз
Жауап беру
Жабу
Қасиетті жұма
Это как ход маркетинга и без этих ч. пятниц скидки бывают. Сейчас на рынке много конкурентов и дата может быть разная. Это Казахстан.
Жауап беру
Жабу
Қасиетті жұма
Это как ход маркетинга и без этих ч. пятниц скидки бывают. Сейчас на рынке много конкурентов и дата может быть разная. Это Казахстан.
Жауап беру
Жабу
Сауле
Маганда унамады кара жума атауы, кулакка турпайы естиледи екен.
Жауап беру
Жабу
Файма
Мұсылманның ең жақсы күнің жұма күнің олай атауға болмайды сол үшін сол күні солай атағаны үшін ещтене барып сатып алғым келмейді
Жауап беру
Жабу
Гаухар .
Қасиетті жұманы құлақа жағымсыз қара жұма дегені ұнамады. Неге сәтті жұма, берек жұма, сауапты жұма, қасиетті жұма демеске.
Жауап беру
Жабу
Жәнібек
Жұма қасиетті күн. Қара жұма дегені құлаққа жағымсыз естіледі екен.
Жауап беру
Жабу
Сымбат
Бизде жай созгана. Ондайкатты тусирмейди багаларын. Шетелмен салыстыругада келмейди.
Жауап беру
Жабу
АЛТЫНАЙ
ОСЫ ҚАРА ЖҰМА Деп ҚАРА ТӨНДІРМЕЙ: «КИЕЛІ ЖҰМА, ЖЕМІСТІ ЖҰМА, СӘТТІ ЖҰМА, ҚАСИЕТТІ ЖҰМА, КӨРКЕМ ЖҰМА, ЖАЙСАҢ ЖҰМА»... ДЕГЕН СИЯҚТЫ ӘДЕМІ СӨЗДЕРМЕН НЕГЕ АТАМАСҚА!?,
Жауап беру
Жабу
Райхан
"Жұмадағы жеңілдік", немесе "Жылы Жұма " деп өзгерту керек. Неге біреудікін қайталау керек.
Жауап беру
Жабу
Райхан
Алтынай
ӨТЕ Дұрыс АЙТТЫҢЫЗ. ҚОЛДАЙМЫН
Жауап беру
Жабу
Динара
Рақмет, құнды ақпарат
Жауап беру
Жабу
Жанар
Пара думада шынымен спидке болама тауарларға кой бояушылык емеспе сізден соны білейін деп едім
Жауап беру
Жабу
Зульфия
Неге қара жұма жіңілдік жұмасы немесе жасыл жұма деп атауын өзгертіп айтайық.Қара деген жақсы сөз емес.
Жауап беру
Жабу
Зульфия
Ердаулет
Мәліметті толықтай оқыңызсайшы, неліктен қара жұма екені жазылып тұр.
Жауап беру
Жабу
Аида
Қара жұма деген құлаққа түрпідей естіледі екен
Жауап беру
Жабу
Гулнар
Менің өз басыма Қазақм
Жауап беру
Жабу
Rаuan
Еврейлердің әдейі шығарған нәрсесі секілді...
Жауап беру
Жабу
Енлик
"Табысты Жұма" десе әдемі естіледі.
Жауап беру
Жабу
Енлик
Алтын
Немесе "Жеңілдік Жұма"
Жауап беру
Жабу
Шолпан
Кара жума Деген биртурлы естыледыкен,касиетты жуманы баскаша атасын
Жауап беру
Жабу
Бақытжан
Ассаламалейкум!Атауын өзгертіңіз өтінішім сізден!
Жауап беру
Жабу
Нұрболат
Қасиетті күндердің сұлтаны жұма күнді қара жұма деуден аулақ болайық.
Жауап беру
Жабу
Нұрболат
Гули
Өте дұрыс айттыңыз.Алла разы болсын
Жауап беру
Жабу
Салтанат
Қара жұма деген аты қандай жаман(
Жауап беру
Жабу
Жулдыз
Қара жұма деп өз елінде атай берсін, ал біздің елде мұның атын басқаша етіп қойсын. Қанша дегенмен мұсылмын халықпыз.
Жауап беру
Жабу
Қымбат
Жеңілдіктер деген жақсы ғой, бірақ қасиетті жұманы қара жұма деп атағанын ұнатпаймын!
Жауап беру
Жабу
Тағы көру
Қазір желіде отырғандар
Көп оқылған мақалалар
  • тәулік
  • апта
  • ай
  • жыл